OGIEŃ NA JACHCIE. POŻAR ŚW. KATARZYNY W GDAŃSKU. Problemy monitoringu pożarowego obiektów zabytkowych. Planowanie potrzeb ochrony przeciwpożarowej z zastosowaniem standardów pierwszej pomocy ratowniczej[1]. Część 1

ZABEZPIECZENIA TECHNICZNE W PROJEKCIE ARCHITEKTONICZNYM. Obiekt to nie tylko bryła architektoniczna.

Autor: Włodzimierz Matlak

Dla uzyskania pożądanego z punktu widzenia inwestora efektu końcowego (efektu wizualnego i adekwatnego do potencjalnych zagrożeń poziomu zabezpieczenia) urządzenia służące do ochrony powinny być wkomponowane w elementy architektoniczne i stanowić z nimi jedną, nierozerwalną całość.

 

W czasie wykładu zwrócono uwagę na następujące zagadnienia:

■ Architekt pierwszą osobą w procesie inwestycyjnym, determinującą skuteczność ochrony technicznej obiektu.

■ Czy bagatelizowanie tematu ochrony technicznej w projekcie architektonicznym jest błędem?

■ Czy wczesne myślenie o ochronie technicznej obiektu się po prostu opłaca?

Od wielu lat zajmuję się instalatorstwem systemów zabezpieczeń technicznych. Ze względu na specjalizację zawodową oraz chęć douczenia się w czasie moich wędrówek po mieście obserwuję, jak wykonane są instalacje w różnych obiektach. Niekiedy nowoczesne, piękne formy architektoniczne (ostatnio przyglądałem się wspaniałym fasadom ambasad) są obwieszone (upstrzone) kamerami, które wyglądają tak, jakby zostały przyczepione w ostatniej chwili, poza wiedzą i kontrolą autora projektu. Oświetlenie elektryczne czy tablice informacyjne zostają wkomponowane w elewacje, a urządzenia służące do ochrony obiektu najczęściej nie. Dlaczego tak to się dzieje?

W czasie mojej już 35-letniej pracy związanej z projektowaniem i wykonywaniem systemów zabezpieczeń technicznych nigdy nie spotkałem się z propozycją współpracy ze strony architekta na etapie powstawania koncepcji. Większość wykonywanych przeze mnie projektów dotyczyła obiektów już istniejących, a moją główną troską było takie wymyślenie miejsc montażu, sposobu mocowań i prowadzenia instalacji do urządzeń naszych systemów, aby zminimalizować efekt zeszpecenia architektury. Zawsze był to jednak bardziej lub mniej udany kompromis.

Współpraca pomiędzy architektem a projektantem systemów zabezpieczenia technicznego powinna odbywać się na co najmniej dwóch płaszczyznach: koncepcyjnej, poprzedzonej analizą zagrożeń, która ma służyć wskazaniu potencjalnych zagrożeń i ich zminimalizowaniu poprzez technikę, oraz wykonawczej – urządzenia, instalacja i ich odpowiedni montaż.

Wczesna identyfikacja i ocena zagrożeń umożliwia optymalizację efektów i łatwiejsze wprowadzanie zmian projektowych przy znacznie mniejszych kosztach – to się po prostu opłaca.

Przychodzi mi na myśl, że powinno się zdefiniować, oczywiście znając proporcje (jednak związek z architekturą jest), coś na wzór zasad feng shui przy projektowania systemów zabezpieczeń technicznych dla architektów. Feng shui, dosłownie „wiatr i woda”, czyli coś niewidzialnego (wiatr) i nieuchwytnego (woda). W naszej dziedzinie harmonijnie połączone powinny być funkcja i kształt, czyli coś, co nas chroni (przed złymi ludźmi) i otacza (piękno, harmonia).

Architektura obiektu, rozumianego jako zagospodarowanie przestrzeni, w której funkcjonują ludzie oraz firmy, powinna przede wszystkim oddziaływać zniechęcająco na potencjalnych sprawców przestępstw, poprzez wrażenie „niezdobytej twierdzy”. A swym wyposażeniem technicznym zwiększać prawdopodobieństwo ich wykrycia, sprawiając, że ich działania stają się dla nich mniej opłacalne. Przestępcy również kalkulują realność i opłacalność działań – co muszą wiedzieć i w co się wyposażyć. Odniesienie do tego można znaleźć się w normach i specyfikacji technicznej PN-EN 50131[1]. Z opracowań i obserwacji instytucji i osób zajmujących się teorią bezpieczeństwa obiektów wynika, że wielce pożądanym, w przeciwieństwie do aktualnych trendów, jest takie usytuowania budynków, rozmieszczenie urządzeń aktywności ludzi oraz oświetlenia, aby maksymalizować możliwość obserwowania tego, co się dzieje na całym obszarze. Ważnym uzupełnieniem w tym kontekście jest również optymalnie zaprojektowany system dozoru wizyjnego i system wykrywania intruzów, a nie bardziej lub mniej przypadkowy zbiór urządzeń zainstalowanych w mniej lub bardziej przypadkowych miejscach.

Można pokusić się o sformułowanie ogólnych zasad, jakimi powinien kierować się architekt przy projektowaniu bezpieczniejszych obiektów:

■ Rozmieszczeniu wejść, wyjść, ogrodzeń, projektowaniu zieleni oraz innych elementów przestrzeni powinna przyświecać zasada ograniczenia dostępu osób niepowołanych oraz zapewnienia poczucia bezpieczeństwa osobom uprawnionym, dając maksymalnie dobrą możliwość obserwacji otoczenia przez tzw. wiele oczu.

■ Konstrukcja budynków jedno- oraz wielorodzinnych powinna utrudniać wspięcie się na dach oraz wyższe kondygnacje.

■ Należy tak projektować budynki wielorodzinne, aby ograniczyć możliwość łatwego wtargnięcia do środka z poziomu dachu.

■ Dostęp do balkonów i tarasów powinien być niemożliwy bez specjalistycznego sprzętu.

■ W projekcie powinno się unikać wszelkich podcieni i zakamarków, umożliwiających ukrycie potencjalnych sprawców, a jeżeli jest to niemożliwe, należy zapewnić właściwe ich oświetlenie.

■ Działki na osiedlach domów jednorodzinnych nie powinny być obsadzone wysoką roślinnością – niska roślinność zapewnia dobry widok na sąsiedztwo.

■ Ogrodzenia powinny być wykonane z elementów ażurowych, umożliwiających obserwację tego, co się dzieje za nimi.
Zasady projektowania elementów architektury w kontekście stosowania zabezpieczeń technicznych zakładają:

■ zapewnienie estetycznego zespolenia urządzeń ochronnych z bryłą architektoniczną,

■ stworzenie optymalnych warunków pracy urządzeń zabezpieczeń technicznych (czyli konieczna jest wśród architektów znajomość charakterystyk ich działania),

■ uwzględnienie osłony dla urządzeń zewnętrznych zabezpieczeń technicznych przed możliwością uszkodzenia, dewastacji czy sabotażu ich funkcji, a także przed wpływem środowiska i warunków atmosferycznych,

■ stworzenie możliwości trwałego i zgodnego z instrukcją montażu,

■ możliwość zamaskowania i zabezpieczenia doprowadzeni instalacyjnych oraz dostępność dla serwisu,

■ że inne elementy projektowanej architektury, jak: rośliny, pomocnicze obiekty itp., nie  powinny stanowić przeszkody dla prawidłowego i skutecznego funkcjonowania urządzeń zabezpieczeń technicznych.

Według mnie możliwe jest zharmonizowane i zoptymalizowane połączenie zabezpieczeń technicznych i estetycznego wyglądu obiektu, dla podniesienia poziomu bezpieczeństwa projektowanej inwestycji. By to osiągnąć niezbędne są jednak świadomość i wiedza architektów oraz odpowiednio wczesne podjęcie współpracy architekta z osobą projektującą systemy zabezpieczeń technicznych, oczywiście posiadającą praktyczną wiedzę wykonawczą.

Przypis:
[1] Np. PN-EN 50131-1:2009 Systemy alarmowe. Systemy sygnalizacji włamania i napadu. Część 1: Wymagania systemowe, PKN-CLC/TS 50131-7:2011 Systemy alarmowe. Systemy sygnalizacji włamania i napadu. Część 7: Wytyczne stosowania [przyp. red.].

Źródło: SEC&AS, wydanie 3/2018, s. 28

Powiązane

DRONY I ZAKŁADY KARNE.

27.03.2018

Wojsko zestrzeli drony latające nad bazami

17.08.2017

Popularne

Zrób to sam. Kamera termowizyjna Część II
26.02.2018
Kamera termowizyjna. Część I
15.01.2018
Licencja na zakochanie.
02.09.2018

Sec&As

COPYRIGHT © 2017 RIPOSTA. WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE. PROJEKT I REALIZACJA: RIPOSTA